قومیت ترک

قومیت ترک

بجنورد اسمارت: ترک‌های خراسان بخشی از مردمان ترک‌زبان ساکن خراسان و نواحی همسایه از ترکمنستان تا فراتر از آمودریا هستند[که به زبان ترکی خراسانی سخن می‌گویند و پیرو مذهب شیعهٔ دوازده‌امامی هستند. جمعیت این گروه در درون ایران و نواحی همسایه با استناد به دانشنامه ایرانیکا بیش از یک میلیون نفر است

ترک‌های خراسان شامل ترک‌های قوچانی، درگزی، بجنوردی، بغایری، شیروانی، بیات، سبزواری، جوینی جغتائی کلاتی و… است. دیرینگی سکونت آن‌ها در خراسان به چند سده می‌رسد و در کنار زبان مادری، به فارسی نیز سخن میگویند.

پیشینه
درباره تاریخ حضور اقوام ترک در خراسان اقوال مختلفى وجود دارد.

ایوانوف (۱۹۲۶، ص ۱۵۴) ترکهاى خراسان را بازمانده مهاجمان ترکى دانسته که در قرن سوم از ترکستان به خراسان حمله کردند

فراى و صاییلى (ص ۳۱۵) تاریخ حضور ترکان در خراسان و ماوراءالنهر را به قبل از ورود اسلام به ایران نسبت داده‌اند.

در منابع جغرافیایى قرون اولیه هجرى نیز درباره حضور ترکان خلج در مناطقى از خراسان بزرگ مطالبى آمده است. به نظر یوهانسون (۱۹۹۸، ص ۳۲۵)، قسمت اعظم ترکهاى ایران از اخلاف سلجوقیان‌اند. سلجوقیان از قبایل غز بودند و ترکهاى خراسان در اصل بازمانده دسته‌اى از این ترکان غز محسوب مى‌شوند.

ترک‌های خراسان را پروفسور دورفر از نسل ترکان سلجوقی می‌داند. اگر چه قبل ار سلجوقیان گروهی دیگر از ترکان اغوز در زمان سلطان محمود غزنوی به خراسان کوچ کردند ولی انبوه ترکان با فرزندان سلجوف یعنی طغرل و چاغری به خراسان آمدند.
بعدها با آمدن ترکان اّیغور همراه مغول‌ها همچنین بعد از قرن ۱۶ میلادی در اثر استیلای ترکمانان با آنان کم و بیش مخلوط شدند.

ایل های ترک خراسان

 

در خراسان بدلیل ورود ترکها در تاریخ های مختلف,ایل ها و طوایف متعددی وجود دارد. بر اساس منطقه ای و شهری به قرار زیر میباشد:

درگز:
شهر درگز:استاجلوها,قرقلوها(قرخلو),اوزدمیرلوها,ایل اوغلی ها,چوله ها,زنگانلوها,ساروانلوها,قراگوزلوها,کهرلوها,گرایلی ها(افشار).
روستاها و ولایات:ابیوردلو ها(روستای حصار),اجرلو ها(بخش چاپشلو),ارشلوها(درگز و روستای حصار),اوتانلوها(روستای اوتانلو),ایمانلوها(دستگرد)بابا خانلوها(چاپشلو)پاپالو(لطف آباد),چاپشلوها(بخش چاپشلو),گندوزلوها(روستای باغباده).
کلات:
شهر کلات:احمدلوها,تاتارها,جغتائی ها,جلایرها,زنگانلوها.
روستاها و ولایات:ایده لو(روستای ایده لو:ایدلیک),بوباشی(دربند),چولائی(زواندرخ).
بجنورد:
شهر بجنورد:گرایلی ها(افشار).
روستاها و ولایات:تاتارها(روستای تاتار),تیمورتاش ها(بجنورد-روستای نردین-روستای کسبایر).
جوین و جغتای:
شهر جغتای و نقاب:جغتائی ها,قلیچی ها,گرایلی ها(افشار).
سرولایت و نیشابور:
شهر چکنه و نیشابور:بیات ها,گرایلی ها(افشار).
بام و صفی آباد(ارغیان):
شهر صفی آباد:بغایری ها,قلیچی ها,گرایلی ها(افشار).
روستاها و ولایات:قراخانلو(روستای الست و السک).
قوچان و شیروان:گرایلی ها(افشار).
خواف:خلج ها,شرقلو ها.
سرخس:جوانشیر ها,قورغلو ها.
جاجرم و سملقان:گرایلی ها(افشار).
چناران:بقمنجی ها.
بیرجند و طبس:کنگرلو ها,بَلوی ها.
تربت جام:
شهر تربت جام:روتی ها.
روستاها و ولایات:تکه لو ها.
افشارهای خراسان‌
منابع‌تاریخى‌زمان‌مهاجرت‌ نخستین‌گروههای‌ ایل‌ افشار به‌ خراسان‌ را در آغاز دورة صفوی‌ گزارش‌ مى‌دهند. استرابادی‌ در جهانگشای‌ نادری‌ به‌ مهاجرت‌ ایل‌ قرقلو از آذربایجان‌ به‌ خراسان‌ در زمان‌ شاه‌ اسماعیل‌ اول‌، و سکنى‌ گزیدن‌ آن‌ ایل‌ در شمال‌ خراسان‌ اشاره‌ مى‌کند و مى‌نویسد: نواحى‌ سرچشمة میاب‌ کوبکان‌ در کوهستانهای‌ جنوبى‌ محال‌ ابیورد ییلاق‌، و اتک‌، شمالى‌ترین‌ ناحیة کوبکان‌ یا کوپکان‌، و دستجرد و درّه‌ جَز (دره‌ گز) قشلاق‌ طایفه‌های‌ ایل‌ افشار بود.

ایل های ترک افشار در خراسان
برخى‌ طایفه‌های‌ کنونى‌ افشار ساکن‌ در خراسان‌: اِمبِرْلو یا ایمرلو,ارشلو، اوتانلو، اَیَدلو، ایمانلو (معروف‌ به‌ عبدالملکى‌)، پاپالو، تکللو یا تَکه‌لو، زَنگانلو، سَروَرلو، قِرقلو یا قِرخِلو یاد کرده‌اند که‌ در نواحى‌ دره‌ گز خراسان‌ پراکنده‌اند.اوبرلینگ‌ به‌ نقل‌ از بروگ‌ به‌ اقامت‌ برخى‌ طایفه‌های‌ افشار در جنوب‌ بجنورد، قوچان‌، و نواحى‌ میان‌ سبزوار و نیشابور اشاره‌ مى‌کند.

 

منبع:https://fa.wikipedia.org

شما ممکن است این را هم بپسندید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *